Klapy dymowe są podstawowym elementem systemów oddymiania w budynkach przemysłowych i użyteczności publicznej. Coraz więcej obiektów tego typu korzysta z zaawansowanej automatyki i centralnego zarządzania systemami technicznymi. Pojawia się więc pytanie: czy klapy dymowe powinny być zintegrowane z BMS, czyli Building Management System? Jakie są zalety takiego podejścia i w jakich przypadkach jest ono wymagane?

Klapy dymowe w systemie bezpieczeństwa pożarowego

Klapy dymowe służą do szybkiego odprowadzenia dymu, ciepła i gazów toksycznych w razie pożaru. Ich celem jest:

• zapewnienie widoczności na drogach ewakuacyjnych,
• ograniczenie rozprzestrzeniania się ognia,
• ułatwienie działania służbom ratowniczym.

Zgodnie z normą PN‑EN 12101‑2, klapy dymowe muszą spełniać określone kryteria dotyczące czasu otwarcia, powierzchni czynnej oraz odporności na warunki atmosferyczne i termiczne. W budynkach wyposażonych w systemy BMS ich rola może zostać rozszerzona dzięki integracji z innymi systemami bezpieczeństwa.

BMS a systemy oddymiania – zakres integracji

Building Management System to nadrzędny system sterowania i nadzoru nad instalacjami budynkowymi. Integracja z BMS umożliwia:

• zdalny podgląd stanu klap dymowych,
• automatyczne otwieranie i zamykanie klap na sygnał z systemu sygnalizacji pożaru (SSP),
• rejestrowanie testów i zdarzeń dla służb technicznych i PSP,
• synchronizację działania klap z systemami HVAC (np. zatrzymanie wentylatorów w przypadku pożaru),
• harmonogramowanie testów funkcjonalnych.

Integracja możliwa jest poprzez otwarte protokoły komunikacyjne, takie jak Modbus RTU, Modbus TCP/IP, KNX czy BACnet. Dzięki temu klapy dymowe mogą być elementem wspólnego systemu automatyki obejmującego również oświetlenie awaryjne, centrale SAP, wentylację pożarową czy kontrolę dostępu.

Techniczne wymagania integracji klap dymowych z BMS

Aby klapy dymowe mogły współpracować z BMS, muszą zostać wyposażone w odpowiednie komponenty:

• centrala oddymiania z interfejsem komunikacyjnym (np. D+H, Lamilux, Mercor),
• czujniki położenia i sygnały zwrotne informujące o stanie klapy (otwarta, zamknięta, błąd),
• zgodność z wymaganiami norm PN‑EN 12101‑2 oraz obowiązującymi przepisami przeciwpożarowymi,
• integracja z zasilaniem rezerwowym i systemem testowania automatycznego.

Cały system musi być poddany odbiorom technicznym oraz uzyskać niezbędne certyfikaty (np. CNBOP, ITB), a jego działanie powinno być regularnie testowane.

Korzyści z integracji klap dymowych z systemem BMS

• Zwiększona niezawodność – stały nadzór nad stanem urządzeń i automatyczne alerty w przypadku awarii.
• Pełna zgodność z wymaganiami nadzoru technicznego i straży pożarnej – łatwa archiwizacja logów i raportów.
• Automatyzacja testów i inspekcji – oszczędność czasu i ograniczenie błędów ludzkich.
• Lepsza koordynacja działania systemów technicznych budynku – np. odcięcie nawiewu mechanicznego w czasie pożaru.
• Zdalne zarządzanie i konserwacja – integracja z systemami SCADA i centralami zarządzania obiektami.

Przypadki, w których integracja klap dymowych z BMS jest zalecana lub konieczna

• Obiekty przemysłowe o powierzchni powyżej 1 000 m² z centralną wentylacją.
• Budynki klasy A i B pod względem zagrożenia pożarowego.
• Magazyny wysokiego składowania z dużą kubaturą.
• Obiekty objęte przepisami o zintegrowanych systemach bezpieczeństwa.
• Budynki objęte zdalnym zarządzaniem technicznym (np. sieci sklepów, hale logistyczne).

Dobre praktyki wdrożeniowe w systemach z klapami dymowymi

• Współpraca projektanta systemu oddymiania z integratorem BMS już na etapie koncepcji.
• Dokumentacja integracji systemów (IO-lista, schematy komunikacyjne).
• Testy funkcjonalne wszystkich scenariuszy działania systemu oddymiania.
• Ustalenie priorytetów sygnałów – np. sygnał pożarowy zawsze nadrzędny wobec manualnych sterowań z poziomu BMS.
• Zachowanie niezależności zasilania i awaryjnych funkcji lokalnych w przypadku awarii BMS.

Klapy dymowe a nowoczesne systemy zarządzania – doświadczenie DWD BauTech

W dobie automatyzacji i cyfrowego nadzoru nad budynkami integracja systemów oddymiania z BMS staje się nie tylko zalecana, ale w wielu przypadkach wręcz konieczna. Rozwiązania wdrażane przez firmy specjalizujące się w technologiach dachowych i bezpieczeństwa pożarowego – takie jak DWD BauTech – pokazują, że przemyślana integracja klap dymowych z systemami zarządzania budynkiem pozwala osiągnąć wysoki poziom bezpieczeństwa, zgodność z przepisami i realne usprawnienie eksploatacji obiektów.

Projektując dach obiektu wyposażonego w systemy BMS, warto też zaplanować rozmieszczenie innych elementów – np. świetlików i instalacji PV.